Digger 2026 imdb75 40bin
Yılın Felaket filmi
Yılın Politik Hiciv Filmi
Yılın Meta filmi
Öncelikle bu bir meta film. Kurgu içinde kurgu – film içinde film olan
Dördüncü duvarı yıkan
Sinemaya gönderme yapan filmlere Meta Film diyorlar…
Ben bunlara Sinema’da Epik Tiyatro esintisi diyorum.
Thunder’daki Tom Cruise’un yaşlandırılmış hali gibi.
Tom Cruise sinema kariyerine çok iyi yönetmenlerle başladı.
Francis Ford Coppola – The Outsiders
Martin Scorsese - The Color of Money
Oliver Stone - Born on the Fourth of July
Sydney Pollack - The Firm
Ve hatta sinema tarihinin en iyi 3 yönetmeni arasına giren Stanley Kubrick - Eyes Wide Shut
Kariyerinde sadece Blockbuster filmler olan yönetmenler yok Tom Cruise’un
Crying Game ile şöhret olan Neil Jordan
There will be Blood gibi şah eserler çıkaran Paul Thomas Anderson
Almost Famous ile zıplayan Cameron Crowe gibi…
Sonra sinema salonlarına insanları çeken yapımcı da olduğu
DÜNYAYI KURTADIĞI pek çok film çekti.
Evet Mission Impossible filmleri tekrar tekrar izleneybıl beyazperde harikaları...
Dünyayı kurtardığı filmler içinde en iyisi bence:
Edge of Tomorrow (en iyi ikinci time loop filmi)
DİGGER ise tam tersini yapıyor Tom Cuise...
Evet... "DÜNYAYI BATIRAN adam"
Digger, dünyayı yönetenlerin,
gücü elinde bulunduranları GROTESK ve hatta KARİKATÜRİZE ederek çirkinleştirip uzun diyaloglarla ne kadar bencil ne kadar hedonist ne kadar hırslı ne kadar egolu olduklarını anlatıyor.
Uppps… Bunun çok iyi yapılmışı var.
Üstelik Stanley Kubrick gibi bir dahi tarafından çekilmişi:
Dr. STRANGELOV
Bir ÇEVRE FELAKATİ’nin
Koltuk sevdası içinde olan egoist ve egolu Siyasetçilerin,
Tüm gezegenin kaderini sadece kendi kâr-zarar tablosundaki yeri ile ölçen dolar trilyonlerinin,
ve Herkesin bildiği acı gerçekleri mizah yaparak sulandırıp halkın bunu kanıksamasını,
insanlığın böylesine isyan edilmesi gereken bir konuda bile normalleşmesini sağlayan
Medya maymunlarının,
Maskesinin düşürüldüğü bir film…
Uppps… Bunun da çok iyi yapılmışı var.
DON’T LOOK UP
Sinema’da çok katmanlı bir META ANLATI’yı modern bir TİYATRO oyunu içinde eriterek anlatıldığı bir baş yapıt.
Çok fonksiyonel dekorlar –
Teknolojnin, sanat tasarımlarının dahiyene çözümlerle sunulduğu sanatsal bir manifesto olarak sunan nadide bir film.
Uppps … bunun da çok çok çok iyi yapılmışı var.
Charlie Kaufman ‘ın harikulade filmi Synecdoche, New York
Hatta Beau Is Afraid filminin bazı tiyatral sahneleri bile bu film ile yarışır.
*********************************************************************************
Peki bunca benzerleri yapılmışı olmasına rağmen bu film bize ne vaat ediyor.
İnaratu’nun Aşklar köpekler ve Paramparça “Amores Perros” ile başlayan ve üçleme gibi duran üç sarmal hikayenin müthiş bir şekilde birleşerek plot twist yaptığı filmlerini sevmeyen yoktur. Ama ondan sonra ona dev bütçeler sunduklarında bence çok da başarılı olamadı maalesef.
Filmde abisinin eşi ile sevişirken evli kadının aynasında abisinin çocuğu aile fotoğrafları var.
Böyle ironik ve tezatlık filmde yönetmenin ne kadar titiz çalıştığını gösteriyor.
Hafızalara kazınan repliği filmin:
"TANRI EN ÇOK PLAN YAPANLARA GÜLER"
*******************************************************************************
DİGGER hem Tom Cruise’un o eskiden kariyerinin başındaki iyi yönetmenlerle çalıştığı döneme dönme mücadelesi, İnaratu’nun da kariyerinin sonunda son bir zıplama için şans yakalama denemesi gibi duruyor.
Tom Cruise bence bunu başarmış.
Film ise biraz G.tünle inatlaştığı için o kadar da ilgi görmemiş.
Tom Cruise mutlak bu film ile oscar alır. Müthiş bir oyunculuk sergilemiş.
Hele Avrupa Parlementosu önündeki tiradında, tam bir Tom Cruise’luk yaparak vücudunu çok iyi kullandığı sahneler müthiş.
Ben o sahneye bayıldım.
Böylesine insanlığa tokat gibi vurmak istedikleri bir mesajı olan filmin Meta anlatım olarak tercih edilmesi, yönetmene geniş bir oyun alanı sağlamış.
Karakterleri karikatürize etmiş.
Overacting abartılı oyunculuklarla tiyatro havasını perçinlemiş.
Diyaloglar da istediği kadar saçmalayabilmiş.
Tiyatro'daki seyirciye
"Evet bu adamlar
APTAL
NARSİST ve
DÜNYANIN EN BÜYÜK PARAZİTLERİ...
Bu yüzden dünyayı BATIRDILAR" dedirtmek istenmiş.
Halbuki
bu zenginleri
bu söhretleri ve bu siyasetçileri
besleyen,
popülerleştiren ve
oy veren
o büyük kitle bizleriz...
Sonuçta insanlık kendilerini mahfeden olaylar silsilesinin başlangıcını hiciv olarak anlatan film tiyatro oyunu sayesinde çilekeş hayatlarından kaçıp acınası hallerine gülüp geçebiliyorlar.
Filmin bize verdiği temel mesaj bu değil mi?
Her yaşanılan felaketi mizahla
normalleştirmek
rasyonelleştirmek
kabul etmemizi sağlamak... Tam Türkiye diyorsunuz değil mi?
Peki bu film farklı mı?
Ne yazık ki bu film de aslında buna hizmet ediyor.
Çok farklı bir şey yapmıyor.
İşte seyirciyi böyle bir şeyde kendini görüp öz eleştiri yapmıyor.
Tiyatrodaki seyircilerden farkımız yok ki!!!
İşte bu AYNA etkisi filmi de batırmış.
Seyirci bundan ilham almamış irrite olmuş.
Rahatsız ederek büyük bir sükse yakalamak istemişler
(Filmde kullanılan sesler:
su damla sesleri
tahta gıcırtıları sırf bu yüzden var)
Filmin PR çalışması bile buna hizmet etmiş.
Yapımcılar her türlü olumsuz yorumu filmin reklamlarında kullanmışlar...
(Gani Müjde "Kahpe Bizans" pr'ında bunu yapmıştı.
Sinan Çetin berbat bir filminin sonunda iyi bir film eleştirmenine filmini eleştirdiği küçük bir belgesel koymuştu... )
Seyirci bu kadar olumsuzluğu istemez.
Kimse yüzüne hakaret edilmesi için sinemaya gitmez.
Bence film bu konuda yanılıyor. Ve bu yüzden gişede çakılmış.
Spoiler'ın allahı
Filmin twisti de zaten - bu belayı açan adamın torunun hala daha bundan para kazanıyor olması. Hala daha güçlü olması. (Tom Cruise'un kızını bir kaç telefon görüşmesi ile hayatını kurtarıyor)
Filmin en güzel tespitleri:
Büroksasiye boğulmuş AVRUPA
Her şeyden çok kolay SALAĞA YATARAK KIVIRAN USA
Hatta siyasetçilere dokunuşları ÇOK TANIDIK !!!
Bu yazdıklarım
bu yılın mutlak izlenmesi gereken filmleri arasında olmasını değiştirmiyor Digger’ın.
Gene biz listemizi yapalım:
Sinema tarihinin en iyi 5 META ANLATI filmi:
The Truman Show (1998)
8½ / Sekiz Buçuk (1963)
Adaptation / Tersyüz (2002)
Being John Malkovich / John Malkovich Olmak (1999)
Everything Everywhere All at Once (2022)
